El Koyma Kararı Nedir?

El Koyma Kararı

El koyma, delil olarak kullanılabilecek veya müsadereye konu olabilecek eşya ve malvarlığı değerleri üzerinde uygulanan geçici bir koruma tedbiridir. Eşya, belge, dijital materyal, taşınmaz ve diğer malvarlığı değerleri bakımından uygulanacak koşullar aynı değildir; ilgili CMK hükmü ayrıca incelenir.

El koyma işlemi, Ceza Muhakemesi Kanunu’nda (CMK) belirtilen şartlara ve usullere sıkı sıkıya bağlıdır. Keyfi veya hukuka aykırı bir şekilde bu karar verilemez.

El Koyma Kararı ve İtiraz Süreçleri

El koyma, eşya veya malvarlığı üzerindeki tasarrufu geçici olarak sınırlar. Mülkiyetin kesin olarak devlete geçmesi anlamına gelen müsadere ile aynı işlem değildir. Tedbirin amacı, kapsamı ve süresi kanuni dayanağına uygun olmalıdır.

El koyma, ceza muhakemesinde eşya veya malvarlığı değerleri üzerinde geçici koruma sağlayan bir tedbirdir. Kararın dayanağı, kapsamı ve itiraz yolu dosyaya göre incelenir.

El Koyma Kararına İtiraz Nasıl Yapılır?

CMK m. 268/1 uyarınca genel itiraz süresi, kararın öğrenildiği günden itibaren iki haftadır. Bu süre, 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlar için geçerlidir; önceki kararların geçiş hükümleri ayrıca incelenir. El koymaya ilişkin özel başvuru yolları da saklıdır.

İtiraz dilekçeniz, karara neden itiraz ettiğinizi somut gerekçelerle açıklamalıdır. Bu gerekçeler arasında, el konulan eşyanın suçla ilgisinin bulunmaması, mülkiyet hakkının ihlal edilmesi veya kararın usulüne uygun verilmemesi gibi hususlar yer alabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. El koyma kararını kim verir? CMK m. 127’deki genel kural hâkim kararıdır. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, savcıya ulaşılamıyorsa kolluk amirinin yazılı emriyle işlem yapılabilir. Hâkim kararı olmadan yapılan el koyma 24 saat içinde hâkim onayına sunulur; hâkim el koymadan itibaren 48 saat içinde kararını açıklamazsa tedbir kendiliğinden kalkar. Özel el koyma türlerinde farklı yetki ve usul kuralları uygulanabilir.

2. İtiraz nereye yapılır? İtiraz dilekçesi kararı veren mercie sunulur. Bu merci kararını düzeltmezse dosyayı CMK m. 268’de belirlenen inceleme merciine gönderir.

• Sulh ceza hâkimliğinin el koyma kararına itirazı, kural olarak aynı yerde numara bakımından onu izleyen sulh ceza hâkimliği inceler. Son numaralı hâkimlik ve tek hâkimlik bulunan yerler için CMK m. 268/3-a’daki özel sıralama uygulanır. Tutuklama ve adli kontrole özgü asliye ceza incelemesi, el koymanın genel itiraz yolu değildir.
• Asliye ceza mahkemesi hâkiminin kararına karşı itirazı, yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesi inceler. Ağır ceza mahkemesi kararlarında ise CMK m. 268/3-c’deki sıralama uygulanır.

Dilekçede kararın tarihi ve numarası, başvuranın işlemle ilgisi, itiraz gerekçeleri ve talep açıkça belirtilir.

Hukuki Destek ve El Koyma Kararı Süreçleri

Avukat, el koymanın dayanağını, kapsamını ve itiraz süresini dosyadaki belgeler üzerinden inceler. Bu çalışma şunları kapsayabilir:

• İtiraz dilekçenizi hukuki normlara uygun olarak hazırlar ve sunar.
• Eşyanın suçla bağlantısı ve mülkiyeti hakkındaki belgeleri sunar.
• Sürecin her aşamasında haklarınızı savunur ve hukuki danışmanlık sağlar.

El koyma kararına karşı başvuru yolu ve süresi, kararın türü ile tebliğ durumuna göre değerlendirilir.